عبد الرحيم كلانتر ضرابى ( سهيل كاشانى )
61
مرآة القاسان يا تاريخ كاشان ( فارسى )
زمستان كه باغات و مزروعات قمصر و ساير مزارع بالا دست به كلى از آب مستغنى است و همهء آبها به رودخانه هرز است در آن بند كه به قدر ميدانى وسيع و سى ذرع [ 55 پ ] عمق آنست بر روى هم ذخيره شود و از روزن و سوراخ مخصوص به قدر حاجت متدرجا بجانب دشت و كشت رود . و كذلك هنگام ربيع كه از ابرهاى بهارى از هر درهء كوهى رودخانهء بزرگى سراشيب مىشود وارد آن بند گشته مملو سازد و در عرض هشت ماه ضميمهء آب موجودى دائمى آن شده و بدشت و كشت رود . در آن سنوات كه آن بند شكسته و خراب بود بعضى سالهاى كم آبى آبهاى قمصر - رود بمزرعهء لتحر نميرسيد و در عرض راه كه تقريبا چهار فرسخ است فرو ميرفت و زراعت كشتهء آن مزرعه خشك و فاسد و اشجارش همه بىثمر و خراب ميماند و سالهاى پر آبى نيز بواسطهء بعد مسافت به قدر كفاف و كفايت نمىآمد ، لهذا مزرعهء لتحر كه سالى مبالغى خطير منال ديوانى آن و جمعى كثير [ از ] رعايا و زراع كه زارع و مستأجرين مزرعه هستند و نيز جمى غفير كه مالك و ارباب طاقات آب و اراضى آن ميباشند كه امر معاش همگى بزراعت و فلاحت و اجاره و استيجار آن بايد بگذرد نزديك شد [ 56 ر ] كه بالمره خراب و پريشان شوند . چند سال قبل بزرگان و نيك خواهان كاشان متفق گشته پنج هزار تومان از ميان مزرعهء لتحر و ساير مزارع حومهء شهر توجيه و دريافت نموده به اطلاع چند تن از اعيان شرعى و عرفى و تجارتى كاشان كه بعضى از آنها مالك و زارع مزرعه بودند صرف مرمت و تجديد آن بند نمودند ، كارش ناتمام ماند ولى همين قدر هم اسباب احيا و اداره و آبادى آن مزرعه و